Hibiskus w Doniczce: Królowa Tropików w Twoim Domu – Kompleksowy Przewodnik po Pielęgnacji i Kwitnieniu
Hibiskus, często nazywany różą chińską (Hibiscus rosa-sinensis), to roślina, która podbiła serca miłośników zieleni na całym świecie. Jej okazałe, lejkowate kwiaty, dostępne w szerokiej palecie barw – od klasycznej czerwieni, przez róż, pomarańcz, żółć, aż po biel i wielobarwne odmiany – sprawiają, że staje się ona prawdziwą perłą każdej domowej kolekcji. Choć hibiskus kojarzy się z egzotycznymi, tropikalnymi krajobrazami, równie doskonale czuje się w naszych wnętrzach, a nawet na balkonach i tarasach, pod warunkiem zapewnienia mu odpowiednich warunków. Pielęgnacja tej rośliny może wydawać się skomplikowana, ale z odpowiednią wiedzą i konsekwencją, obficie nagrodzi nas spektakularnym kwitnieniem przez większą część roku. Ten przewodnik ma na celu rozłożenie na czynniki pierwsze wszystkich aspektów uprawy hibiskusa w doniczce, od wyboru stanowiska, przez optymalne nawadnianie i nawożenie, aż po walkę ze szkodnikami i rozmnażanie.
Idealne Warunki dla Hibiskusa w Doniczce: Światło, Temperatura i Wilgotność
Sukces w uprawie hibiskusa w doniczce zaczyna się od zrozumienia jego podstawowych potrzeb środowiskowych. Pochodzący z tropikalnych i subtropikalnych regionów Azji Wschodniej, hibiskus naturalnie występuje w miejscach, gdzie światło, ciepło i wilgotność są na porządku dziennym. Odwzorowanie tych warunków w domowym zaciszu jest kluczem do jego bujnego wzrostu i obfitego kwitnienia.
Słońce, ale z Umiarem: Optymalne Oświetlenie
Hibiskus to prawdziwy miłośnik światła. Aby intensywnie kwitł, potrzebuje minimum 6-8 godzin jasnego, rozproszonego światła dziennie. Najlepszym miejscem dla niego będzie parapet okna wschodniego lub zachodniego. Okna wschodnie zapewnią mu delikatne słońce poranne, które jest mniej intensywne i nie powoduje przypaleń liści. Okna zachodnie z kolei dostarczą mu obfitego światła popołudniowego, jednak tutaj zalecana jest ostrożność – w szczycie lata, kiedy słońce operuje najmocniej, bezpośrednie promienie słoneczne padające przez szyby mogą być zbyt intensywne. Mogą one prowadzić do poparzeń liści, objawiających się brązowymi, suchymi plamami, a nawet do opadania pąków.
Jeśli jedynym dostępnym miejscem jest okno południowe, konieczne będzie zastosowanie filtrów światła. Mogą to być firanki, rolety, czy nawet inne, wyższe rośliny, które stworzą naturalny cień. Zbyt mało światła to równie poważny problem – objawia się blaknięciem liści, wydłużaniem się pędów (tzw. etiolacją) i co najważniejsze, brakiem kwitnienia lub bardzo skąpym kwitnieniem z małą liczbą pąków, które często opadają, zanim zdążą się rozwinąć. Ważne jest, aby raz na jakiś czas obracać doniczkę, by roślina równomiernie rosła i nie pochylała się w stronę źródła światła, co jest naturalną reakcją na jednostronne oświetlenie.
Temperatura: Tropiki w Domu
Optymalna temperatura dla hibiskusa w okresie intensywnego wzrostu i kwitnienia, czyli od wiosny do jesieni, mieści się w przedziale 20-28°C. Warto zauważyć, że hibiskus, jako roślina tropikalna, doskonale znosi nawet wyższe temperatury, pod warunkiem zapewnienia mu odpowiedniej wilgotności powietrza. Jeśli temperatura przekracza 30°C, należy szczególnie zadbać o częstsze zraszanie i podlewanie.
Zimą, kiedy roślina przechodzi w stan spoczynku, idealna temperatura to około 15-18°C. Obniżenie temperatury w okresie zimowym, przy jednoczesnym ograniczeniu podlewania i nawożenia, jest kluczowe dla prawidłowego przejścia fazy spoczynku i przygotowania rośliny do obfitego kwitnienia w kolejnym sezonie. Gwałtowne spadki temperatury, przeciągi oraz umieszczanie rośliny w pobliżu źródeł ciepła (np. kaloryferów) mogą prowadzić do stresu, objawiającego się opadaniem liści i pąków. Należy unikać temperatur poniżej 10°C, gdyż mogą być dla hibiskusa śmiertelne.
Wilgotność Powietrza: Niezbędny Składnik Tropikalnego Klimatu
Wilgotność powietrza to często niedoceniany, a jednocześnie kluczowy czynnik w pielęgnacji hibiskusa. W naturalnym środowisku hibiskus rośnie w warunkach wysokiej wilgotności, często przekraczającej 60-70%. W naszych domach, szczególnie w okresie grzewczym, wilgotność może spaść nawet poniżej 30%, co jest dla hibiskusa bardzo niekorzystne. Niska wilgotność powietrza jest jedną z najczęstszych przyczyn opadania pąków, zasuszania końcówek liści oraz zwiększonej podatności na ataki przędziorków.
Aby podnieść wilgotność wokół rośliny, można zastosować kilka sprawdzonych metod:
* Regularne zraszanie: To najprostsza i najszybsza metoda. Liście hibiskusa należy zraszać miękką, odstaną wodą o temperaturze pokojowej, najlepiej rano lub wieczorem, 1-2 razy dziennie w upalne dni, a zimą rzadziej (np. 2-3 razy w tygodniu). Należy unikać zraszania kwiatów, gdyż mogą na nich pojawić się nieestetyczne plamy.
* Podstawki z wilgotnym keramzytem lub kamykami: Ustawienie doniczki na podstawce wypełnionej keramzytem lub drobnymi kamykami, do których nalano wody (tak, aby dno doniczki nie dotykało wody), zwiększa wilgotność powietrza wokół rośliny poprzez parowanie.
* Nawilżacze powietrza: W pomieszczeniach, gdzie przebywa wiele roślin tropikalnych, warto rozważyć zakup nawilżacza powietrza, który stale utrzymuje odpowiedni poziom wilgotności.
* Grupowanie roślin: Rośliny, stojące blisko siebie, naturalnie podnoszą wilgotność powietrza w swoim bezpośrednim otoczeniu poprzez proces transpiracji.
Podłoże i Doniczka: Fundament Sukcesu
Właściwe podłoże i odpowiednio dobrana doniczka to podstawa zdrowego wzrostu hibiskusa. Bez nich nawet idealne warunki świetlne i temperaturowe nie zapewnią roślinie optymalnego rozwoju.
Idealne Podłoże: Lekkie, Przepuszczalne, Lekko Kwaśne
Hibiskus preferuje podłoże żyzne, ale przede wszystkim bardzo dobrze przepuszczalne. Zastój wody w korzeniach jest jedną z głównych przyczyn chorób grzybowych i gnicia systemu korzeniowego, co często prowadzi do śmierci rośliny. Idealne pH podłoża dla hibiskusa waha się w granicach 5.5-6.5, czyli jest lekko kwaśne do neutralnego. Gotowe mieszanki dla roślin kwitnących lub uniwersalne ziemie do kwiatów doniczkowych często spełniają te kryteria, ale zawsze warto je wzbogacić, aby poprawić ich właściwości drenażowe i strukturalne.
Zalecany skład idealnego podłoża:
* Ziemia ogrodnicza/uniwersalna (ok. 50%): Bogata w składniki odżywcze.
* Torf wysokotorfowy (ok. 20-30%): Zapewnia lekko kwaśne środowisko i pomaga utrzymać wilgoć.
* Perlit (ok. 10-15%): Doskonale napowietrza podłoże i poprawia drenaż, zapobiegając zbrylaniu się ziemi.
* Keramzyt drobny lub gruby piasek (ok. 10%): Dodatkowo poprawia drenaż.
* Opcjonalnie: wermikulit lub kora sosnowa (drobno zmielona): Wermikulit zwiększa zdolność podłoża do zatrzymywania wody i składników odżywczych, kora poprawia strukturę i zakwasza.
Przed użyciem, zawsze warto upewnić się, że podłoże jest świeże i wolne od szkodników. Nową ziemię można przelać wrzątkiem lub upiec w piekarniku, aby zabić ewentualne patogeny.
Doniczka: Rozmiar Ma Znaczenie
Wybór odpowiedniej doniczki jest równie ważny. Hibiskus dobrze czuje się w doniczkach, które nie są zbyt duże w stosunku do jego bryły korzeniowej. Zbyt duża doniczka może prowadzić do zastojów wody, gdyż korzenie nie są w stanie szybko wchłonąć całej wilgoci z nadmiaru podłoża. To z kolei zwiększa ryzyko gnicia korzeni.
Kluczowe cechy doniczki:
* Otwory drenażowe: To absolutna podstawa. Doniczka musi mieć wystarczającą liczbę otworów w dnie, aby nadmiar wody mógł swobodnie odpłynąć. Nigdy nie sadź hibiskusa w doniczce bez drenażu.
* Materiał: Doniczki gliniane (terakotowe) są bardzo cenione, ponieważ są porowate i umożliwiają cyrkulację powietrza przez ściany, co sprzyja zdrowiu korzeni i zapobiega nadmiernemu zatrzymywaniu wilgoci. Wymagają jednak częstszego podlewania, gdyż woda szybciej z nich paruje. Doniczki plastikowe zatrzymują wilgoć na dłużej, co jest korzystne dla osób zapominalskich, ale wymaga większej uwagi przy podlewaniu, aby nie doprowadzić do przelania.
* Rozmiar: Przy przesadzaniu wybieramy doniczkę o średnicy zaledwie o 2-4 cm większej niż poprzednia. Hibiskus lubi mieć nieco ciasno w doniczce, co sprzyja kwitnieniu. Młode rośliny przesadzamy co roku, starsze co 2-3 lata, zawsze do nieco większego pojemnika.
Na dnie doniczki zawsze powinna znaleźć się warstwa drenażu, najlepiej z grubego keramzytu, żwiru lub potłuczonej glinianej doniczki. Warstwa ta powinna mieć około 2-3 cm grubości.
Nawadnianie i Nawożenie: Klucz do Bujnego Kwitnienia
Prawidłowe nawadnianie i regularne nawożenie to duet, który w dużej mierze decyduje o obfitości i intensywności kwitnienia hibiskusa. To właśnie te aspekty często sprawiają ogrodnikom najwięcej problemów, prowadząc do żółknięcia liści, opadania pąków czy braku kwiatów.
Sztuka Podlewania: Ani za Dużo, ani za Mało
Hibiskus, pomimo że pochodzi z wilgotnych regionów, nie znosi nadmiernego moczenia korzeni. Zbyt mokre podłoże prowadzi do gnicia korzeni i chorób grzybowych, co objawia się żółknięciem i opadaniem liści, a w konsekwencji nawet zamieraniem rośliny. Z drugiej strony, przesuszenie podłoża również jest dla niego szkodliwe – skutkuje więdnięciem liści, ich opadaniem oraz utratą pąków kwiatowych. Kluczem jest równowaga.
Zasada podlewania jest prosta: podlewamy, gdy wierzchnia warstwa podłoża (około 2-3 cm) wyschnie. Można to sprawdzić palcem – jeśli jest sucha, czas na podlewanie. Inną metodą jest podniesienie doniczki – sucha ziemia jest znacznie lżejsza.
* Wiosna i Lato (okres wzrostu i kwitnienia): Hibiskus potrzebuje dużo wody. Podlewamy obficie, pozwalając wodzie swobodnie wypłynąć przez otwory drenażowe. Nadmiar wody z podstawki należy wylać po około 15-30 minutach, aby korzenie nie stały w wodzie. W upalne dni może to oznaczać podlewanie nawet codziennie.
* Jesień i Zima (okres spoczynku): Ograniczamy podlewanie. Podłoże powinno przeschnąć między podlewaniami znacznie głębiej. Podlewamy rzadziej, upewniając się, że roślina nie jest narażona na niskie temperatury zaraz po podlaniu. Zbyt obfite podlewanie w zimie, przy niższej temperaturze i mniejszym nasłonecznieniu, to prosta droga do zgnilizny korzeni.
Zawsze używamy wody odstałej, przegotowanej lub przefiltrowanej, o temperaturze pokojowej. Zimna woda prosto z kranu może szokować system korzeniowy, a chlor i twardość wody mogą negatywnie wpływać na kondycję rośliny. Idealna jest deszczówka.
Nawożenie: Paliwo dla Kwitnienia
Hibiskus to roślina „żarłoczna”, co oznacza, że do obfitego kwitnienia potrzebuje regularnego dostarczania składników odżywczych. Nawożenie jest kluczowe, szczególnie w okresie od wczesnej wiosny (marzec) do późnej jesieni (paździerza/listopad).
* Rodzaj nawozu: Wybieramy nawozy dedykowane dla roślin kwitnących, z podwyższoną zawartością fosforu (P) i potasu (K), a stosunkowo niższą zawartością azotu (N). Azot sprzyja wzrostowi masy zielonej (liści), natomiast fosfor i potas są niezbędne do zawiązywania pąków i obfitego kwitnienia. Przykładowo, nawóz o składzie NPK 10-30-20 lub 15-30-15 będzie odpowiedni. Dostępne są również specjalne nawozy do hibiskusów, często z dodatkiem mikroelementów.
* Częstotliwość: W sezonie wegetacyjnym (wiosna-jesień) nawozimy co 10-14 dni. Zimą, w okresie spoczynku, nawożenie całkowicie wstrzymujemy lub ograniczamy do minimum (np. raz w miesiącu, przy czym preferowane jest całkowite wstrzymanie).
* Sposób aplikacji: Najczęściej stosuje się nawozy płynne, rozcieńczone w wodzie do podlewania. Zawsze należy przestrzegać dawek zalecanych przez producenta na opakowaniu. Zbyt wysokie stężenie nawozu może prowadzić do „spalenia” korzeni i uszkodzenia rośliny. Przed nawożeniem zawsze lekko zwilżamy podłoże, aby uniknąć szoku dla korzeni i zwiększyć wchłanianie składników.
Brak nawożenia lub niewłaściwy skład nawozu objawia się słabym kwitnieniem, małą liczbą kwiatów, ich blaknięciem, a także ogólnym osłabieniem rośliny i żółknięciem dolnych liści. Z kolei nadmierne nawożenie azotem może skutkować bujnym wzrostem liści kosztem kwiatów.
Przesadzanie i Przycinanie: Odmładzanie i Formowanie
Regularne przesadzanie i umiejętne przycinanie to zabiegi, które mają ogromny wpływ na zdrowie, witalność i estetykę hibiskusa. Pozwalają one kontrolować jego rozmiar, stymulują do zawiązywania nowych pędów (a co za tym idzie – nowych kwiatów) i zapobiegają wyczerpaniu podłoża.
Kiedy i Jak Przesadzać Hibiskusa?
Przesadzanie jest konieczne, gdy roślina przerośnie swoją dotychczasową doniczkę, a jej korzenie zaczynają wychodzić przez otwory drenażowe lub widać je na powierzchni podłoża. Ziemia w doniczce z czasem ulega zbiciu, traci swoje właściwości i staje się uboga w składniki odżywcze.
* Termin: Najlepszym momentem na przesadzanie hibiskusa jest wczesna wiosna (marzec-kwiecień), zanim roślina rozpocznie intensywny wzrost i zawiązywanie pąków. Można to również zrobić tuż po okresie spoczynku zimowego.
* Wybór doniczki: Jak wspomniano wcześniej, wybieramy doniczkę tylko o jeden rozmiar większą (ok. 2-4 cm średnicy więcej) niż poprzednia.
* Proces przesadzania:
1. Przygotuj nową doniczkę z warstwą drenażu na dnie (2-3 cm keramzytu).
2. Ostrożnie wyjmij hibiskusa ze starej doniczki. Jeśli jest to trudne, możesz delikatnie ucisnąć boki doniczki.
3. Delikatnie otrząśnij starą ziemię z bryły korzeniowej, usuwając jak najwięcej starego, zbitego podłoża. Sprawdź korzenie – usuń wszystkie zgniłe, miękkie lub uszkodzone fragmenty ostrym, zdezynfekowanym narzędziem. Zdrowe korzenie są jasne i jędrne.
4. Umieść roślinę centralnie w nowej doniczce na warstwie świeżego podłoża, tak aby górna część bryły korzeniowej była na tym samym poziomie co wcześniej.
5. Uzupełnij doniczkę świeżym podłożem, delikatnie ugniatając je wokół korzeni, aby usunąć puste przestrzenie. Pozostaw około 2 cm wolnego miejsca od górnej krawędzi doniczki.
6. Obficie podlej roślinę po przesadzeniu.
7. Przez najbliższe 2-3 tygodnie po przesadzeniu unikaj nawożenia, aby roślina mogła się zaadaptować.
Młode hibiskusy (do 3 lat) mogą wymagać przesadzania co roku. Starsze, dobrze ukorzenione okazy wystarczy przesadzać co 2-3 lata. Jeśli nie przesadzamy, co roku warto wymienić wierzchnią warstwę podłoża na świeże (około 2-3 cm grubości), co dostarczy roślinie nowych składników odżywczych.
Sztuka Przycinania: Więcej Kwiatów, Lepszy Kształt
Przycinanie hibiskusa jest absolutnie kluczowe dla jego zdrowego wzrostu, obfitego kwitnienia i utrzymania pożądanego kształtu. Hibiskus kwitnie na nowych pędach, dlatego odpowiednie cięcie stymuluje roślinę do tworzenia nowych przyrostów.
* Termin: Najlepszy czas na przycinanie to wczesna wiosna (luty-marzec), tuż przed rozpoczęciem okresu wegetacyjnego. Można również przeprowadzać lekkie cięcia korygujące przez cały sezon.
* Rodzaje cięcia:
* Cięcie formujące: Ma na celu nadanie roślinie pożądanego kształtu (np. krzewiastego, drzewka). Skracamy pędy o 1/3 do 1/2 ich długości, zawsze nad liściem skierowanym na zewnątrz rośliny. Usuwamy pędy rosnące do środka korony, słabe, cienkie lub krzyżujące się.
* Cięcie odmładzające: W przypadku starych, zdrewniałych i słabo kwitnących egzemplarzy można zastosować radykalne cięcie, skracając pędy nawet o 2/3. To pobudzi roślinę do wypuszczenia silnych, nowych pędów od podstawy. Po takim zabiegu roślina będzie potrzebowała więcej czasu na regenerację i może zakwitnąć później.
* Cięcie sanitarne: Polega na usuwaniu wszystkich suchych, uszkodzonych, chorych lub martwych pędów w dowolnym momencie roku.
* Usuwanie przekwitłych kwiatów (deadheading): Regularne usuwanie przekwitłych kwiatów nie tylko poprawia estetykę rośliny, ale także zapobiega zawiązywaniu nasion, co kieruje energię rośliny na produkcję nowych pąków kwiatowych.
* Narzędzia: Używamy ostrych i zdezynfekowanych narzędzi (sekator, nożyczki), aby uniknąć uszkodzeń tkanek i wprowadzenia patogenów.
Po przycięciu hibiskus często wydziela biały, lepki sok. Jest to normalne. Po zabiegu warto ograniczyć podlewanie na kilka dni, a nawożenie wznowić, gdy pojawią się nowe przyrosty.
Choroby i Szkodniki: Jak Chronić Swojego Hibiskusa
Niestety, hibiskus, jak wiele roślin doniczkowych, jest podatny na ataki szkodników i niektóre choroby. Regularna obserwacja rośliny jest kluczowa dla wczesnego wykrycia problemu i szybkiego podjęcia działań, zanim infestacja stanie się poważna.
Najczęstsze Szkodniki Hibiskusa
* Mszyce: Małe owady o zielonym, czarnym, żółtym lub różowym ubarwieniu, zbierające się na młodych pędach, spodzie liści i pąkach. Wysysają soki, co prowadzi do deformacji liści, zahamowania wzrostu i pojawienia się lepkiej spadzi, na której rozwija się sadzak (czarny nalot).
* Rozpoznanie: Widoczne owady, zniekształcone liście, lepkie plamy.
* Zwalczanie:
* Domowe sposoby: Spłukiwanie silnym strumieniem wody (najlepiej pod prysznicem), opryskiwanie roztworem wody z szarym mydłem potasowym (10-20 g mydła na 1 litr wody), roztworem octu (1 część octu na 10 części wody).
* Biologiczne: Wprowadzenie naturalnych drapieżników (np. biedronek w ogrodzie).
* Chemiczne: Insektycydy systemicze lub kontaktowe dostępne w sklepach ogrodniczych (np. Karate Zeon, Mospilan). Stosować ściśle według instrukcji producenta.
* Przędziorki: Mikroskopijne pajęczaki, trudne do zauważenia gołym okiem. Ich obecność sygnalizują drobne, białe lub żółte plamki na liściach, a w zaawansowanym stadium – delikatne pajęczynki na spodzie liści i między pędami. Sprzyja im suche powietrze.
* Rozpoznanie: Drobne plamki na liściach, pajęczynki, liście matowe, blaknące, a następnie żółknące i opadające.
* Zwalczanie:
* Podniesienie wilgotności: Częste zraszanie liści (szczególnie od spodu), ustawienie doniczki na wilgotnym keramzycie.
* Domowe sposoby: Opryskiwanie roztworem wody z mydłem potasowym lub roztworem z czosnku.
* Chemiczne: Akarycydy (np. Magus, Ortus). Wymagają kilkukrotnego powtórzenia zabiegu, ponieważ zwalczają tylko dorosłe osobniki, a nie jaja.
* Wełnowce: Niewielkie owady pokryte białawą, woskową wydzieliną przypominającą kłębki waty. Zbierają się w zakamarkach liści, u nasady pędów i w kątach pędów.
* Rozpoznanie: Białe, waciane skupiska na roślinie, lepka spadź.
* Zwalczanie: Mechaniczne usuwanie owadów wacikiem nasączonym spirytusem. Opryskiwanie roztworem z szarego mydła. W przypadku silnej infekcji – preparaty owadobójcze (np. Polysect, Substral Calypso).
* Mączliki (białe muszki): Małe, białe owady latające, które wzbijają się w powietrze, gdy poruszy się rośliną. Skupiają się na spodniej stronie liści, wysysając soki i powodując osłabienie rośliny, żółknięcie liści i wydzielanie spadzi.
* Rozpoznanie: Małe białe muszki, żółknięcie liści.
* Zwalczanie: Pułapki lepowe, regularne spłukiwanie wodą, a w przypadku silnej inwazji – insektycydy (np. Polysect).
Choroby Grzybowe Hibiskusa
Najczęściej spotykaną chorobą grzybową hibiskusa jest zgnilizna korzeni, wywołana przez nadmierne podlewanie i słaby drenaż.
* Rozpoznanie: Liście żółkną, więdną, a cała roślina wygląda na osłabioną, mimo że podłoże jest wilgotne. Korzenie stają się miękkie i brązowe, często o nieprzyjemnym zapachu.
* Zwalczanie: Profilaktyka jest kluczowa – prawidłowe podlewanie i drenaż. Jeśli choroba już wystąpiła, należy wyjąć roślinę z doniczki, usunąć zgniłe części korzeni, przesadzić do świeżego, suchego podłoża i doniczki, a następnie podlać roztworem fungicydu (np. Previcur Energy, Topsin). Zmniejszyć częstotliwość podlewania.
Inne problemy to plamistości liści (zwykle wynikające z nadmiernej wilgotności lub błędów w podlewaniu) czy szara pleśń (na osłabionych roślinach, w zbyt wilgotnym i słabo wentylowanym środowisku). Zazwyczaj pomagają środki grzybobójcze i poprawa warunków uprawy.
Rozmnażanie Hibiskusa Domowego: Nowe Życie z Sadzonek
Rozmnażanie hibiskusa z sadzonek to satysfakcjonujący sposób na powiększenie kolekcji lub obdarowanie bliskich. Jest to stosunkowo proste i daje wysokie szanse powodzenia.
* Pobieranie sadzonek: Najlepszy czas na pobieranie sadzonek to wiosna lub wczesne lato, kiedy roślina jest w fazie aktywnego wzrostu. Wybieramy młode, niezdrewniałe, ale już dostatecznie twarde pędy, które nie kwitną. Sadzonka powinna mieć 10-15 cm długości, 2-3 węzły i co najmniej 2-3 liście. Dolne liście usuwamy, pozostawiając tylko 1-2 górne, aby ograniczyć transpirację.
* Przygotowanie sadzonki: Dolny koniec sadzonki można zanurzyć w ukorzeniaczu (proszku lub żelu), co znacząco zwiększa szanse na szybkie ukorzenienie.
* Ukorzenianie w wodzie: Sadzonki można umieścić w naczyniu z wodą, najlepiej ciemną butelką, aby korzenie nie były narażone na światło. Wodę zmieniamy co 2-3 dni, aby zapobiec rozwojowi bakterii. Temperatura wody powinna być pokojowa. Korzenie powinny pojawić się po 2-4 tygodniach.
* Ukorzenianie w podłożu: Sadzonki można również posadzić bezpośrednio w lekk
